JojuGames

Okey Terimleri: Okey ve 101 Sözlüğü

Okey terimlerinin çoğu taşları ve perleri anlatır: ıstaka taşların dizildiği raf, gösterge elin okeyini belirleyen açık taş, okey joker gibi her yere giren taş, per ise seri ya da gruptan oluşan geçerli takımdır. 101 okeyle birlikte el açmak, işlemek ve ceza gibi terimler eklenir. Aşağıdaki sözlük yaygın terimleri konularına göre topluyor; masadan masaya anlamı değişenleri ayrıca işaretledik. Kurallar bu sitedeki okey ve 101 okey oyunlarına göre anlatılıyor.

Okey terimleri bir bakışta

Terim Kısa anlamı Geçtiği oyun
Istaka Taşların dizildiği raf Hepsi
Gösterge Okeyi belirleyen açık taş Hepsi
Okey Joker gibi her taşın yerine geçen taş Hepsi
Sahte okey O elin okeyinin değerini taşıyan taş Hepsi
Per Seri ya da grup Hepsi
Çifte gitmek Eli çiftlerle bitirmeyi hedeflemek Okey, 101
El açmak Perleri ilk kez masaya koymak 101
İşlemek Masadaki bir pere taş eklemek 101
Çanak Her el büyüyen ortak puan kâsesi Çanak okey
Ceza El sonunda yazılan puan 101

Taşlar ve masa

Takım. Okeyin bütün taşları: dört renkte 1’den 13’e kadar sayılar ikişer tane ve iki sahte okey, toplam 106 taş. Sayıların dökümü okeyde kaç taş var rehberinde.

Renk. Taşların dört rengi: sarı, mavi, siyah ve kırmızı. Seri kurarken renk aynı olmalı, grup kurarken farklı.

Istaka. Her oyuncunun önündeki, taşları rakiplerden gizleyerek dizdiği raf. Bu sitedeki ıstaka iki sıradır: düz, eşli ve çanak okeyde telefonda her sırada 10, geniş ekranda 13 yuva vardır; 101’de her sıra 13 yuvadır.

Dağıtan. O eli dağıtan oyuncu. Düz okeyde dağıtana 15, diğerlerine 14 taş verilir ve dağıtan eli çekmeden bir taş atarak açar. Dağıtma her elde bir koltuk kayar.

Orta, deste. Dağıtımdan sonra masanın ortasında kapalı kalan taşlar. Düz okeyde 48, 101’de 20 taştır. Orta biter ve kimse bitiremezse el kapanır.

Gösterge. Dağıtımdan sonra açık bırakılan taş. Elin okeyini söyler ama kendisi okey yerine geçmez ve kimsenin eline gelmez.

Göstergeyi göstermek. Göstergenin eşi, yani aynı renk ve sayıdaki ikinci taş sendeyse, ilk turunda taş çekmeden önce onu açmak. Bu sitedeki düz okeyde diğer üç oyuncu 1’er puan kaybeder; bir elde yalnızca bir kişi gösterebilir.

Okey. Göstergenin aynı renkteki bir üst sayısı. Gösterge kırmızı 5 ise iki kırmızı 6 okeydir; gösterge 13 ise okey o rengin 1’idir. Okey joker gibi istediğin taşın yerine geçer.

Sahte okey. Üzerinde sayı olmayan iki taş. Joker değildir: o elin okeyi hangi taşsa onun yerine, düz bir taş gibi kullanılır. Gösterge mavi 12 ise sahte okey mavi 13’tür.

Okey terimleri şeması: gösterge mavi 12, okey mavi 13, sahte okey mavi 13 yerine geçer; seri, grup ve çift örnekleri etiketli

Perler ve diziliş

Per. Kurala uygun taş takımının genel adı; seri de grup da bir perdir. Bazı masalarda “per” sözü özellikle grup için kullanılır, ama yaygın kullanımda ikisini de kapsar.

Seri. Aynı renkte en az üç sıralı sayı: sarı 3-4-5 ya da kırmızı 9-10-11-12. Düz okeyde 1, 13’ün arkasına gelebilir ve 12-13-1 geçerlidir, ama seri 1’den sonra devam etmez; 13-1-2 olmaz. 101’de 1 yalnızca serinin başında durur, 12-13-1 de geçersizdir.

Grup. Aynı sayının üç ya da dört farklı renkteki taşı: mavi 7, siyah 7, kırmızı 7. Aynı renkten iki taş aynı gruba girmez.

Çift. Aynı renk ve aynı sayıdan iki taş: iki sarı 9 gibi. Okey bir çiftte herhangi bir taşın eşi olabilir.

Çifte gitmek. Eli seri ve gruplarla değil çiftlerle bitirmeyi hedeflemek. Düz okeyde yedi çiftle bitilir ve rakipler 2 yerine 4 puan kaybeder.

Seri dizmek, çift dizmek. Istakayı renge ve sıraya göre ya da aynı taşları yan yana gelecek şekilde düzenlemek. Elini okumanın iki yolu; bu sitede ikisinin de düğmesi var.

Oyunun akışı

Taş çekmek. Sıra sana gelince ortadaki desteden kapalı bir taş almak.

Yerden almak. Ortadan çekmek yerine soldaki oyuncunun son attığı taşı almak. Düz okeyde serbesttir; 101’de yalnızca o taşı aynı turda masada kullanacaksan alabilirsin.

Taş atmak. Her turun sonunda elindeki bir taşı sağındaki oyuncunun önüne bırakmak. Attığın taşı yalnızca o alabilir.

El, tur, maç. El, bir dağıtımdan bitişe kadar geçen oyundur. Tur, dört oyuncunun birer kez oynamasıdır. Maç birden çok elden oluşur; düz okeyde biri 0 puana inince, 101’de seçilen el sayısı dolunca biter.

Eş. Eşli okeyde tam karşında oturan takım arkadaşın. Eşinle aranızda taş geçmez; aldığın da attığın da bir rakibe aittir.

Bitiş ve puan terimleri

Bitmek, eli bitirmek. Elindeki bütün taşları perlere ya da çiftlere ayırıp son taşı atmak. Düz okeyde 14 taş perlere girer, 15. taş atılır.

Okey atmak. Düz okeyde eli son taş olarak okeyi atarak bitirmek. Rakiplere normal bitişin iki katı ceza yazdırır. 101’de de son taş okeyse bitiren -101 yerine -202 yazar.

Çanak. Çanak okeyde her el herkesin 1 puan koyduğu ortak kâse. Son taş olarak okey atıp bitiren, biriken puanın hepsini alır; buna çanağı patlatmak denir.

Puan defteri. Elden ele herkesin puanının yazıldığı kâğıt. Nasıl tutulduğunu okey puan hesaplama rehberinde örnekle anlattık.

101 okey terimleri

El açmak. Perlerini ilk kez masaya koymak. 101’de açacağın perlerdeki sayıların toplamı en az 101 olmalı; okey, yerine geçtiği taşın sayısıyla sayılır.

Çiftle açmak. 101 puan yerine beş çiftle el açmak. Çiftle açan o elde yeni per olarak yalnızca çift koyabilir (masadaki perlere taş işleyebilir) ve el sonunda elinde kalanın iki katını yazar.

Per koymak. Açtıktan sonraki turlarda masaya yeni bir seri ya da grup indirmek.

İşlemek. Masadaki herhangi bir seriye ya da gruba elindeki taşı eklemek. Masada kırmızı 4-5-6 varsa kırmızı 7’yi oraya işlersin. Peri kimin açtığı fark etmez, ama açtığın turda işleyemezsin.

Açamamak. El bitene kadar 101’i ya da beş çifti tamamlayamamak. Bu sitedeki 101’de açamayan +202 yazar.

Ceza. El sonunda her oyuncuya yazılan puan. Bitiren eksi yazar, diğerleri elinde kalan taşların toplamını; maç sonunda toplamı en az olan kazanır. Ayrıntılı tablo 101 okey nasıl hesaplanır rehberinde.

101 okeyde işlemek: masada açılmış kırmızı 4-5-6 serisine elden kırmızı 7 eklenir, üç farklı renk 9 grubuna dördüncü renk 9 eklenir

Masadan masaya değişen terimler

Aşağıdaki terimler bazı masalarda geçer, ama nasıl uygulandıkları masaya göre değişir. Bu sitedeki oyunlarda hiçbiri yok; gerçek masada oynamadan önce sorman gerekir.

Terim Bazı masalardaki anlamı
Okey değiştirmek 101’de masadaki bir perde okeyin yerine geçtiği gerçek taşı koyup okeyi almak
İşlek taş cezası 101’de masadaki bir pere işlenebilecek taşı atana ceza yazmak
Okey atma cezası 101’de okeyi bitirmeden yere atana ceza yazmak
Elde okey cezası El sonunda elinde okey kalana ayrıca ceza yazmak

Puan rakamları da masadan masaya değişir: düz okeyde başlangıç puanı, bitişlerin kaç yazdığı ve göstergenin değeri her masada aynı değildir.

Sık karıştırılan terim çiftleri

Gösterge ile okey. Gösterge ortada açık duran taştır, okey onun bir üstü. Gösterge sarı 7 ise sarı 7 joker değildir; jokerler iki sarı 8’dir.

Okey ile sahte okey. Okey her taşın yerine geçebilir. Sahte okey ise tek bir taşın yerine geçer: o elin okeyinin. Gösterge sarı 7 iken sahte okey yalnızca sarı 8 olarak kullanılır.

Per ile seri. Her seri bir perdir, ama her per seri değildir; grup da bir perdir. “Per açmak” dendiğinde seri de grup da olabilir.

El ile tur. Bir el, dağıtımdan bitişe kadar sürer ve içinde onlarca tur vardır. “Bu eli kim aldı” bitireni, “bu turda kim çekti” dört oyuncunun bir kez oynadığı sırayı sorar.

Bitmek ile açmak. 101’de açmak, ilk perleri masaya koymaktır ve eli bitirmez. El, biri son taşını attığında biter; açıp bitiremeyen oyuncu elinde kalanı ceza olarak yazar.

Çözülmüş örnek: bir eli terimlerle okumak

Terimleri bir arada görmek için düz okeyden bir el:

  1. Dağıtan sağdaki oyuncu, sana 14 taş geldi. Gösterge mavi 12 açıldı. Demek ki okey mavi 13; sahte okey de mavi 13 yerine geçer.
  2. Istakanda bir mavi 12 var: bu, göstergenin eşi. İlk turunda taş çekmeden göstergeyi gösteriyorsun; diğer üç oyuncu 1’er puan kaybediyor.
  3. Elinde sarı 3-4-5 bir seri, üç renkte 8 bir grup, iki kırmızı 11 bir çift; bir kırmızı 12 ve bir de okey var.
  4. Soldaki kırmızı 10 attı. Kırmızı 11’lerinden biri ve kırmızı 12 ile 10-11-12 serisini kurmak için onu yerden alıyorsun, sonra bağsız bir siyah 2 atıyorsun.
  5. Birkaç tur sonra 14 taşın hepsi perlere girdi, 15. taş olarak elindeki okeyi atıyorsun. Eli bitirdin; rakipler normal bitişin iki katı, 4’er puan kaybediyor.

Bu terimlerle hangi taşı ne zaman atacağını düşünmeye geçmek istersen okey taktikleri rehberine bak. Okeyin yanında masaya gelen öbür oyunları kahvehane oyunları yazısında topladık.

Sık sorulan sorular

Okeyde per ne demek?

Per, kurala uygun dizilmiş taş takımıdır: aynı renkte en az üç sıralı sayıdan oluşan seri ya da aynı sayının üç veya dört farklı renkteki taşından oluşan grup. Bitirmek için elindeki taşların hepsi perlere girmelidir.

101 okeyde işlemek ne demek?

Masada açılmış bir seriye ya da gruba elindeki taşı eklemektir. Peri kimin açtığı fark etmez. İşlemek, elde kalacak ceza puanını düşürmenin en ucuz yoludur.

Gösterge ile okey arasındaki fark nedir?

Gösterge elin başında açık bırakılan taştır ve okeyi belirler; kendisi okey yerine geçmez. Okey, göstergenin aynı renkteki bir üst sayısıdır ve joker gibi her taşın yerine kullanılır.

Çifte gitmek ne demek?

Eli seri ve gruplarla değil, aynı renk ve sayıdan ikişer taşla bitirmeyi hedeflemektir. Düz okeyde yedi çiftle bitilir; 101 okeyde beş çiftle el açılır.