Okey Puan Hesaplama: Kim Kaç Puan Kaybeder?
Okeyde puan şöyle hesaplanır: dört oyuncu da maça 20 puanla başlar, eli bitiren dışındaki üç oyuncu her elde puan kaybeder. Normal bitişte 2, okey atarak ya da yedi çiftle bitişte 4, ikisi birlikteyse 8 puan düşer; göstergeyi gösteren oyuncu diğerlerine 1’er puan kaybettirir. Birinin puanı 0’a indiğinde maç biter ve en çok puanı kalan kazanır. Aşağıda bu sistemi dört ellik bir maçla adım adım hesaplıyor ve puan defterini nasıl tutacağını gösteriyoruz.
Okey puanlama sistemi: kim, ne zaman, kaç puan kaybeder?
Okey puanı yukarı değil aşağı sayılır. Eli kazanmak sana puan getirmez; rakiplerinin puanını düşürür. Bu yüzden tabloyu okurken iki sütuna bakmak gerekir: her rakibin kaybettiği ve o elde masadan toplam silinen puan.
| Ne oldu | Her rakip kaybeder | Masadan toplam silinen |
|---|---|---|
| Seri ve gruplarla normal bitiş | 2 | 6 |
| Son taş olarak okey atarak bitiş | 4 | 12 |
| Yedi çiftle bitiş | 4 | 12 |
| Yedi çiftle ve son taş okey | 8 | 24 |
| Göstergeyi gösterme (ilk tur) | 1 | 3 |
| Ortadaki taşlar bitti, el kapanmadı | 0 | 0 |
Son sütun defter tutarken kontrol sayın olacak. Göstergeyle bitiş aynı elde olabilir; o zaman iki satır birden işler ve elin toplam kaybı ikisinin toplamıdır.
Okey puanı bir maçta nasıl düşer? Dört ellik örnek
Masada dört koltuk var: Sen, Sağ, Karşı ve Sol. Herkes 20 ile başlıyor. Her eli tek tek hesaplayalım.
1. el: Sen normal bitirdin. Seri ve gruplarla bitirdin, son taş sıradan bir taş. Sağ, Karşı ve Sol 2’şer kaybeder. Sen 20, Sağ 18, Karşı 18, Sol 18. Masadan 6 puan gitti: 80 → 74.
2. el: Sağ okey atarak bitirdi. Bu kez bitiren Sağ, kaybeden diğer üçü. Son taş okey olduğu için kayıp 4. Sen 20 − 4 = 16, Sağ 18, Karşı 18 − 4 = 14, Sol 18 − 4 = 14. Masadan 12 puan gitti: 74 → 62.
3. el: Sen yedi çiftle bitirdin, son taş okey. Çift ve okey birlikte en ağır bitiştir, her rakip 8 kaybeder. Sen 16, Sağ 18 − 8 = 10, Karşı 14 − 8 = 6, Sol 14 − 8 = 6. Masadan 24 puan gitti: 62 → 38.
4. el: Karşı göstergeyi gösterdi. Karşı, göstergenin eşini ilk turunda gösterdi. Diğer üç oyuncu 1’er kaybeder. Sen 15, Sağ 9, Karşı 6, Sol 5. Masadan 3 puan gitti: 38 → 35.
Tablo hâlinde:
| El | Ne oldu | Sen | Sağ | Karşı | Sol | Toplam |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Başlangıç | 20 | 20 | 20 | 20 | 80 | |
| 1 | Sen normal bitirdin | 20 | 18 | 18 | 18 | 74 |
| 2 | Sağ okey atıp bitirdi | 16 | 18 | 14 | 14 | 62 |
| 3 | Sen çift + okey bitirdin | 16 | 10 | 6 | 6 | 38 |
| 4 | Karşı göstergeyi gösterdi | 15 | 9 | 6 | 5 | 35 |
Bu noktada Sol 5 puanda. Dördüncü eli biri normal bitirirse Sol 3’e iner; biri okeyle ya da çiftle bitirirse 1’e, çift ve okeyle bitirirse 0’a iner ve maç biter. O anda en çok puanı kalan oyuncu kazanır. Örnekte bunun Sen olması büyük ölçüde üçüncü eldeki 8’lik bitişten geliyor: tek bir çift + okey bitişi, üç normal bitişten fazla puan sildi.
Okey puan defteri nasıl tutulur?
Kahvehanede ya da evde oynarken puanı kâğıda yazmanın en az hata çıkaran yolu, her elden sonra herkesin kalan puanını yazmaktır:
- Kâğıda dört sütun aç ve oyuncuların adlarını yaz. Oturma sırasıyla yazarsan kimin kimden taş aldığını da hatırlarsın.
- İlk satıra herkes için 20 yaz.
- Her el bitince yeni bir satıra herkesin yeni puanını yaz. Bitirenin puanı aynen alta geçer.
- Satırın başına bitiş türünü kısaltmayla not et: N (normal), O (okey), Ç (çift), ÇO (çift + okey), G (gösterge).
- Satırın toplamını eski toplamdan çıkar ve yukarıdaki tablonun son sütunuyla karşılaştır. N için 6, O ya da Ç için 12, ÇO için 24, G için 3 tutmalı.
Yukarıdaki maçın defteri kâğıtta şöyle görünür: ilk satır “20 / 20 / 20 / 20”, sonra “N: 20 / 18 / 18 / 18”, “O: 16 / 18 / 14 / 14”, “ÇO: 16 / 10 / 6 / 6” ve “G: 15 / 9 / 6 / 5”. Her satırın toplamı (74, 62, 38, 35) bir öncekinden sırasıyla 6, 12, 24 ve 3 eksik; yani dört satırın dördü de tutuyor.
Toplam tutmuyorsa ya bitireni de düşürmüşsündür ya da bir oyuncuyu atlamışsındır. Okey defterindeki hataların çoğu bu ikisidir ve toplam kontrolü ikisini de anında gösterir.
Bazı masalar kalan puan yerine kaybedilen puanları çizgiyle ya da rakamla biriktirir, sonra 20’den çıkarır. Sonuç aynıdır; yalnızca “kim 0’a indi” sorusunun cevabını görmek bir hesap daha ister.
Okey gösterge kaç puan?
Gösterge, elin başında açık bırakılan ve okeyi belirleyen taştır. Göstergenin eşi, yani aynı renk ve sayıdaki ikinci taş sana dağıtıldıysa, ilk turunda taş çekmeden önce onu gösterebilirsin. Dağıtan oyuncu için bu an, ilk taşını atmadan öncesidir.
Göstermenin karşılığı diğer üç oyuncunun her birinden 1 puandır. Senin puanın artmaz, rakiplerin düşer; masadan toplam 3 puan gider. Bir elde yalnızca bir kişi gösterebilir ve ilk turun geçince hak düşer. Göstergenin kendisi okey yerine geçmez ve kimsenin eline gelmez.
Neden yalnızca bir kişi? Okey takımında her taştan iki tane vardır. Biri gösterge olarak ortada açık durduğuna göre eşi tek bir taştır ve en fazla bir oyuncunun ıstakasına düşer. Bazı ellerde bu taş ortadaki kapalı destede kalır; o elde kimse gösteremez ve gösterge satırı deftere hiç girmez. Dağıtım biter bitmez ıstakanı göstergenin rengi ve sayısıyla taramak bu yüzden ilk iştir: eş sendeyse fark etmeden taş çekmek 3 puanlık bir hamleyi kaçırmak demektir.
Okey türüne göre göstergenin değeri şöyle değişir:
| Oyun | Göstergeyi gösterince |
|---|---|
| Okey | Diğer üç oyuncu 1’er puan kaybeder |
| Eşli okey | Rakip takımın iki oyuncusu 1’er puan kaybeder |
| Çanak okey | Diğer üçü 1’er kaybeder, gösteren çanağın yarısını alır (aşağı yuvarlanır) |
Bitiş türünü doğru tanı
Puanı yanlış yazmanın bir yolu da bitişin türünü yanlış okumaktır. Normal bitişte 14 taş seri ve gruplara ayrılır: seri aynı renkte en az üç ardışık sayı, grup aynı sayının üç ya da dört farklı renkteki taşıdır. 1, 13’ün arkasına gelebilir; 12-13-1 geçerli bir seridir ama 13-1-2 değildir.
Çift bitiş ise yedi çifttir: aynı renk ve aynı sayıdan ikişer taş. Okey bir çiftte herhangi bir taşın eşi olabilir. Masada bitişi açan oyuncunun ıstakasına bakıp türünü birlikte teyit etmek, defter tartışmalarını baştan bitirir.
Sık yapılan puan hataları
- Okeyi perde kullanıp “okeyle bitirdim” demek. 4 puan için okey son atılan taş olmalı. Okey bir serinin içinde kalıp başka bir taşla bitirdiysen bitiş normaldir, rakipler 2 kaybeder.
- Bitireni de düşürmek. Eli kazanan puan kaybetmez. Toplam kontrolü bu hatayı yakalar.
- Göstergeyi geç göstermek. İlk turda taş çektikten sonra gösterge hakkı yoktur. Masada oynuyorsan çekmeden önce göster.
- Berabere ele puan yazmak. Ortadaki taşlar bitip kimse eli kapatamazsa satıra herkes için aynı puanı yaz, kimse kaybetmez.
- Çift + okeyi 4 saymak. Yedi çift ve son taş okey birlikte geldiğinde iki bitişin cezası tek tek değil birlikte işler: rakip başına 8 yazılır.
Masadan masaya değişen kurallar
Okey Türkiye’de çok farklı puan düzenleriyle oynanır. Başlangıç puanı, cezaların rakamı ve elde okey kalınca ne olacağı masadan masaya değişebilir. Bu yüzden gerçek masada ilk elden önce üç şeyi konuşun: kaçtan başlanıyor, okeyle ve çiftle bitiş kaç yazıyor, göstergenin puanı ne. Bu yazıdaki rakamlar bu sitedeki okey oyunlarının saydığı puandır; elde kalan okey için burada ayrıca ceza yazılmaz.
Bu sitedeki okeyde puanı kim tutar?
Defteri oyun tutar. Okey oyna sayfasında her el sonunda puanlar otomatik düşer, göstergeyi gösterebileceğin ilk turda Göstergeyi göster düğmesi çıkar ve bitirebileceğin taş yeşil ışıkla işaretlenir. Kural aynı olduğu için yukarıdaki dört ellik örneği oyunda da birebir görebilirsin. Takım hâlinde oynarken puanın nasıl aktığını görmek istersen eşli okeyde sen ve eşinin hep aynı puanda kaldığına dikkat et.
Perlerin masaya açıldığı, puanın ceza olarak toplandığı ve az olanın kazandığı oyun tamamen başka bir hesap kullanır; onu 101 okey nasıl hesaplanır rehberinde örnek bir maçla anlattık.
Masada puanı kâğıtla tutmak istemiyorsan puan tablosu aracı her eli bu kurallarla toplar; yukarıdaki dört ellik maçı girersen aynı 15, 9, 6 ve 5’i bulursun.
Sık sorulan sorular
Okey puanı nasıl hesaplanır?
Herkes 20 puanla başlar. Eli bitiren dışındaki üç oyuncu normal bitişte 2, okey atarak ya da çiftle bitişte 4, çift ve okey birlikteyse 8 puan kaybeder. Birinin puanı 0'a inince maç biter, en çok puanı kalan kazanır.
Okey gösterge kaç puan?
Göstergenin eşini ilk turunda gösteren oyuncu, diğer üç oyuncunun her birine 1 puan kaybettirir. Çanak okeyde buna çanağın yarısı eklenir, eşli okeyde yalnızca rakip takımın iki oyuncusu kaybeder.
Okey atarak bitirince kaç puan düşer?
Perle bitirip son taş olarak okeyi atarsan diğer üç oyuncu 4'er puan kaybeder. Yedi çiftle bitirip son taş okey olursa bu 8'er puana çıkar.
Okey puan defteri nasıl tutulur?
Dört oyuncuya birer sütun aç, ilk satıra 20 yaz ve her elden sonra yeni bir satıra herkesin kalan puanını yaz. Satırın yanına bitiş türünü not edersen sonradan kontrol etmek kolaylaşır.
Ortadaki taşlar biterse puan yazılır mı?
Yazılmaz. Kimse eli kapatamadan ortadaki taşlar biterse el berabere sayılır, kimse puan kaybetmez ve yeni el başlar.