JojuGames

Kahvehane Oyunları Nelerdir? 10 Klasik

Kahvehanelerde en çok oynanan oyunlar okey, 101 okey, tavla, batak, king, pişti, konken, 66, domino ve damadır. Bunların bir kısmı okey ya da domino taşıyla, bir kısmı iskambil kağıdıyla, tavla ve dama ise tahtada oynanır. Bu rehber on oyunu kısaca tanıtıyor, kaç kişiyle oynandıklarını bir tabloda karşılaştırıyor ve her birinin bu sitede oynanabilen sayfasına bağlanıyor. Hepsinde puan yalnızca tabloya yazılır; sitede para ile oynanan bir oyun yok. Bu oyunların parayla oynandığında hangi durumda kumar tanımına girebileceğini hangi oyunlar kumar sayılır yazısında anlattık.

Kahvehane oyunları nelerdir? Karşılaştırma tablosu

Oyun Malzeme Kaç kişi Amaç
Okey 106 okey taşı 4 Taşları seri ve gruplara ayırıp ilk bitirmek
101 okey 106 okey taşı 4 101 puanla el açmak, az ceza yazmak
Tavla Tahta, 2 zar, 30 pul 2 15 pulu eve getirip ilk toplamak
Batak 52 kart 4 İhale verdiğin kadar el almak
King 52 kart 4 Ceza ellerinden kaçmak, koz ellerinde el toplamak
Pişti 52 kart 2 ya da 4 Yığınları ve piştileri toplamak
Konken 2 deste + 2 joker 4 Kartları masaya açıp elini ilk bitirmek
66 24 kart 2 Aldığın kartların puanını 66’ya çıkarmak
Domino 28 taş 2-4 Uçları eşleştirip taşlarını ilk bitirmek
Dama 64 kareli tahta 2 Rakibin taşlarını yemek ya da kıpırdatmamak
Kahvehane oyunları malzemeye göre: taşla oynanan okey, 101 ve domino; kağıtla oynanan batak, king, pişti, konken ve 66; tahtada oynanan tavla ve dama

Taşla oynananlar: okey, 101 ve domino

Okey kahvehanenin en tanıdık sesidir: taşların ıstakaya dizilirken çıkardığı tıkırtı. 106 taşla dört kişi oynar; her oyuncu elindeki taşları aynı renkte sıralı serilere ve aynı sayının farklı renklerinden gruplara ayırmaya çalışır. Elin başında açılan gösterge, joker gibi kullanılan okeyi belirler. Bu sitedeki düz okeyde herkes 20 puanla başlar, bitiren dışındakiler puan kaybeder. Masada geçen kelimelerin anlamını okey terimleri sözlüğünde topladık.

101 okey aynı taşlarla oynanır ama perler ıstakada kalmaz, masaya açılır. Açmak için perlerdeki sayıların toplamı en az 101 olmalı; açtıktan sonra masadaki herkesin perine taş işleyebilirsin. Puan ceza olarak yazılır ve maçın sonunda toplamı en az olan kazanır. Eşli oynandığında karşındaki oyuncuyla cezalarınız toplanır.

Domino 28 taşlık çift altılı takımla oynanır. Taşların iki ucundaki sayıları eşleştirerek masada bir sıra kurarsın; elindeki taşları ilk bitiren eli alır. İki, üç ya da dört kişiyle oynanabildiği için masada kişi sayısı tek kaldığında da açılan oyundur.

Kahvehane kağıt oyunları: batak, king, pişti, konken, 66

İskambil masası kahvehanenin ikinci büyük grubudur. Beş oyun aynı desteyle oynanır ama birbirine hiç benzemez.

  • Batak dört kişinin 13’er kartla el topladığı bir oyundur. Her elin başında oyuncular kaç el alacaklarını söyleyerek ihale verir; ihaleyi alan kozu seçer. Tutturan aldığı el kadar yazar, batan ihalesi kadar eksi. Eşli batakta karşılıklı oturanlar takımdır. İhaleyi nasıl sayacağını batak taktikleri rehberinde anlattık.
  • King 20 el süren uzun bir maçtır. Her elde oyunu seçen oyuncu ya bir ceza oyunu (el almaz, kupa almaz, erkek almaz, kız almaz, kupa papazını almamak demek olan rıfkı ve son iki) ya da koz seçer. Cezaların puanları king cezaları rehberinde.
  • Pişti yerdeki kartı aynı sayıyla ya da valeyle alıp puan topladığın hızlı bir oyundur. Yerde tek kart varken onu aynı sayıyla almak pişti olur ve 10 puan eder. İki kişiyle ya da dört kişi eşli oynanır.
  • Konken iki deste ve iki jokerle, toplam 106 kartla oynanır; bu sayı okey takımındaki taş sayısıyla aynıdır. Okeydeki gibi seri ve per kurarsın, 101’deki gibi masaya açar ve işlersin. Ne zaman açacağını ve puanın nasıl yazıldığını konken taktikleri rehberinde örnek bir maçla anlattık.
  • 66 iki kişinin 24 kartla oynadığı kozlu bir oyundur. Aldığın kartların puanını 66’ya ilk çıkaran eli alır; aynı renkte papaz ve kızı birlikte göstermek ek puan getirir.

Tahtada oynananlar: tavla ve dama

Tavla iki kişinin iki zar ve 15’er pulla oynadığı bir yarıştır: pullarını tahtanın etrafında dolaştırıp evine getirir, sonra rakibinden önce toplamaya çalışırsın. Zarın şansı ile hamle seçiminin hesabı bir aradadır: tek bir zar maçı çevirebilir, ama uzun vadede iyi oynayan öne geçer. Kurulumu bilmiyorsan tavla nasıl dizilir rehberiyle başlayabilirsin. Mahbusa ve gülbahar da aynı tahtada oynanan tavla türleridir.

Dama Türkiye’de Türk daması kurallarıyla oynanır: taşlar çapraz değil düz gider, tahtanın 64 karesinin hepsi kullanılır ve yeme zorunludur. Karşı tarafa ulaşan taş dama olur ve uzun hamleler yapabilir. Zar ya da kart olmadığı için şansın payı yoktur.

Eski kahvehane oyunları ve bugünkü masalar

Kahvehaneler Osmanlı döneminden bu yana mahallenin buluşma yeri olmuştur; çay ya da kahve eşliğinde sohbet edilir, gazete okunur, oyun oynanır. Tavla ve dama, kahvehanelerin en eski tanıdık oyunları arasında sayılır. İskambil oyunları ve okey de uzun süredir masalardadır.

Eski kahvehane oyunları denince akla çoğu zaman bugün daha az görülen kart oyunları da gelir. Eski kuşakların andığı bezik gibi oyunlar bu listede yok, çünkü bu sitede oynanmıyor. Buradaki on oyun, bugün kahvehanelerde ve ev masalarında hâlâ en sık açılanlardır.

Değişmeyen bir şey var: kuralların masadan masaya farklı olması. Okeyde başlangıç puanı, 101’de ek cezalar, batakta “çiz” gibi ev kuralları, king’de ceza rakamları bir masadan ötekine değişebilir. Yeni bir masaya oturduğunda ilk elden önce kuralı sormak, kahvehanenin yazısız âdetlerinden biridir.

Oyunların ortak dili

On oyun birbirinden farklı görünse de üç ortak fikir üzerinde durur ve birini bilen ötekine kolay geçer.

  • Per kurmak. Okey, 101 ve konken aynı mantıkla oynanır: aynı renkte sıralı serileri ve aynı sayının farklı renklerinden grupları toplarsın. 101 ile konkende bunları masaya açar ve başkasının perine işlersin. Okeyi bilen biri konkene çabuk alışır.
  • El almak. Batak, king ve 66’da her oyuncu bir kart atar ve en büyük kart eli alır. Batak ve king’de renge uymak zorunludur; 66’da bu zorunluluk deste kapanınca ya da bitince başlar. Koz, diğer renkleri keser. Batağı bilen biri king’in koz ellerini zaten bilir, ceza ellerinde yalnızca amacı tersine çevirir.
  • Eşleştirmek. Pişti ve domino, yerdeki kartı ya da taşı aynı sayıyla eşleştirmeye dayanır. İkisinde de hangi sayıdan kaç tane çıktığını saymak işe yarar.

Tavla ve dama bu gruplara girmez; ikisi de iki kişinin tahta üzerinde pul ya da taş yürüttüğü oyunlardır. Tavlada zar şansı vardır, damada yoktur.

Masanın etrafı: izleyiciler ve âdetler

Kahvehane oyunlarının bir parçası da masanın etrafındakilerdir. Oyunu arkadan izleyen, oyuncunun eline bakan, bazen de istenmeden akıl veren izleyici kahvehanenin klasik figürlerinden biridir. Çoğu masada beklenen şey izleyicinin el bitene kadar susması, oyuncunun elini başkalarına belli etmemesidir; eşli oyunlarda bir izleyicinin sözü, eşler arasında işaretleşme gibi algılanabilir.

Diğer yaygın âdetler:

  • Puanı biri yazar. Okeyde, 101’de ve batakta puan defteri genelde masadaki bir oyuncuda durur; her elden sonra herkes kendi satırına bakar.
  • Sıra kayar. Dağıtma her elde bir koltuk ilerler, bu yüzden kimin dağıttığını akılda tutmak gerekir.
  • Kaybeden çayı ısmarlar. Pek çok masada maçı kaybedenin çayları ısmarlaması bir âdettir. Bu sitedeki oyunlarda ise puan yalnızca tabloya yazılır.
Kişi sayısına göre kahvehane oyunları: iki kişi için tavla, dama, pişti, 66 ve domino; üç kişi için domino; dört kişi için okey, 101, batak, king, konken, eşli pişti ve domino

Çözülmüş örnek: kaç kişisin, hangi oyunu açmalısın?

Masaya oturan kişi sayısı, oyun seçimini neredeyse tek başına belirler. Bu sitedeki oyunların ayarlarıyla üç durumu adım adım düşünelim.

İki kişisiniz. Tavla, dama, pişti ve 66 tam iki kişiliktir. Hızlı bir maç istiyorsanız pişti 101 puana oynanır; daha hesaplı bir oyun için 66, şansın hiç olmadığı bir oyun için dama. İki kişilik kart oyunlarını ayrı bir rehberde karşılaştırdık.

Üç kişisiniz. Listede üç kişiye göre kurulmuş tek oyun domino; iki ila dört kişiyle oynanır. Okeyin ve batağın üç kişilik sürümleri masadan masaya farklı kurallarla oynanıyor; bu sitedeki okey ve batak dört kişiliktir, eksik koltukları bilgisayar oyuncuları doldurur.

Dört kişisiniz ve vakit kısa. Maç uzunluğunu seçebildiğin oyunlara bak:

Oyun Bu sitede maç uzunluğu Kısa seçenek
101 okey 3, 5 ya da 9 el 3 el
Batak 10 el 5 el
Okey Biri 0 puana inene kadar Yok
King 20 el Yok
Eşli pişti 101 ya da 151 puan 101 puan

Bu tabloya göre kısa bir dört kişilik maç için 3 ellik 101 ya da 5 ellik batak en uygunudur. King’de 20 elin her birinde bir oyuncu oyunu seçer ve herkes tam beş kez seçer; bu düzen bozulmasın diye maç kısaltılmaz, uzun bir akşamın oyunudur.

Hangisini seçersen seç, ilk birkaç eli kuralı oturtmak için oyna. Okey masasına oturacaksan okey taktikleri, pişti masasına oturacaksan pişti taktikleri rehberi ilk maçında işine yarar.

Sık sorulan sorular

Kahvehane oyunları nelerdir?

En yaygınları okey, 101 okey, tavla, batak, king, pişti, konken, 66, domino ve damadır. Okey ve 101 taşla, batak, king, pişti, konken ve 66 iskambil kağıdıyla, tavla ve dama tahtada oynanır.

Kahvehane kağıt oyunları hangileri?

Batak, king, pişti, konken ve 66. Batak ve king dört kişilik el alma oyunlarıdır, konken kartları masaya açtığın dört kişilik bir oyundur, pişti ve 66 iki kişiyle oynanır.

Eski kahvehane oyunları hangileri?

Tavla ve dama kahvehanelerin en eski tanıdık oyunları arasında sayılır; iskambil oyunları ve okey de uzun süredir masalardadır. Eski kuşakların andığı bazı kart oyunları bugün daha az görülür.

Üç kişiyle hangi kahvehane oyunu oynanır?

Domino iki ila dört kişiyle oynandığı için üç kişiye uygundur. Okey ve batağın üç kişilik masa sürümleri yöreden yöreye farklı kurallarla oynanır; bu sitedeki okey ve batak dört kişiliktir.