JojuGames

Çarkıfelek Soruları ve Cevapları: 66 Örnek

Çarkıfelek sorusu iki parçadan oluşur: bir kategori ve harfleri gizli bir ifade. Oyuncular harf söyledikçe ifade açılır, cevabı ilk bilen turu alır. Aşağıda atasözü, deyim, şehir, yemek, bilmece, okul ve zor kategorilerinde 66 örnek soru ve cevabı var; sonra evde ya da sınıfta kendi çarkıfelek oyununu nasıl kuracağını anlatıyoruz. Örneklerin hiçbiri sitedeki çarkıfelek oyununun bulmaca listesinde yok, yani oyuna geçtiğinde karşına başka bulmacalar çıkar. Ne bu yazı ne de sitedeki oyun herhangi bir televizyon yarışmasıyla bağlantılıdır.

Sorular nasıl okunur?

Her tabloda “Tahtada” sütunu bulmacanın oyuncuya ilk görünen hâlidir. A, E, N, R ve L harfleri baştan açık, diğer harfler alt çizgiyle gizli, kelimeler arası da eğik çizgiyle ayrılmış. Bu beş harf boşuna seçilmedi: sitedeki oyunun final turunda bulmaca bu beş harf açık olarak gelir. Cevabı kapatıp önce tahtadan tahmin etmeyi dene.

Çarkıfelek tahtası örneği: kategori Atasözü, 14 sütun ve 4 satırlık tahtada R, K, T ve A harfleri açık; cevap Mart kapıdan baktırır, kazma kürek yaktırır

Görseldeki bulmaca tablodaki ilk atasözü. Orada A, E, N, R, L yerine yalnız R, K, T ve A açık; aynı ifade hangi harflerin açıldığına göre çok farklı görünür.

Atasözü soruları ve cevapları

Tahtada Cevap
_ A R _ / _ A _ _ _ A N / _ A _ _ _ R _ R , / _ A _ _ A / _ _ R E _ / _ A _ _ _ R _ R Mart kapıdan baktırır, kazma kürek yaktırır
A _ E _ / _ L _ A _ A N / _ E R _ E N / _ _ _ A N / _ _ _ _ A _ Ateş olmayan yerden duman çıkmaz
_ A _ A R _ A N / _ A _ , / _ A _ _ A _ _ A N / _ A _ / _ L _ R Bakarsan bağ, bakmazsan dağ olur
_ E _ _ _ N / _ _ R _ E / _ _ _ _ N E / _ A R A R _ _ R Keskin sirke küpüne zarardır
_ A _ L A / _ A L / _ _ _ / _ _ _ A R _ A _ Fazla mal göz çıkarmaz
A _ _ L / _ A _ _ A / _ E _ _ L / _ A _ _ A _ _ R Akıl yaşta değil baştadır
A _ _ R / _ A _ A N / _ E _ / _ A _ N A R Ağır kazan geç kaynar
_ _ N / _ _ _ _ A _ A N / N E L E R / _ _ _ A R Gün doğmadan neler doğar
_ _ _ _ _ / _ A N A / _ _ _ L _ _ _ R _ _ , / _ E L _ N _ _ / _ E N / A N L A Kızım sana söylüyorum, gelinim sen anla
_ A _ _ _ A / _ _ _ L A / _ E _ _ R _ E N / _ _ N _ E _ Taşıma suyla değirmen dönmez

Atasözlerinde ipucu çoğu zaman yapıdadır. Virgül ifadeyi ikiye bölüyorsa iki yarım genellikle birbirine uyar (bakarsan bağ, bakmazsan dağ). Son kelime -ır, -er, -maz gibi bir fiil ekiyle bitiyorsa Z söylemek (R açık değilse R de) iyi bir başlangıçtır.

Deyim soruları ve cevapları

Tahtada Cevap
_ _ L A _ / _ _ _ A _ _ R _ / _ L _ A _ Kulak misafiri olmak
A _ A _ _ N _ / _ E N _ / A L _ A _ Ayağını denk almak
_ N _ E / E L E _ _ _ / _ _ _ / _ _ _ _ _ A _ İnce eleyip sık dokumak
_ A N _ _ N _ A N / _ A L / _ A _ _ R _ R / _ _ _ _ Yangından mal kaçırır gibi
_ _ N E _ / A _ L A _ A _ Sinek avlamak
N A N E / _ E _ E _ Nane yemek
_ A _ / _ E _ _ L _ E _ Taş kesilmek
_ _ L _ N _ N / _ _ _ N _ A / _ L _ A _ Dilinin ucunda olmak
_ E _ / _ _ _ L _ / _ E _ / _ _ _ L _ Hem suçlu hem güçlü
_ _ R N _ N _ A N / _ _ L _ _ A _ Burnundan solumak

Deyimlerin çoğu mastarla biter. Son kelime _ L _ A _ (olmak) ya da _ E _ E _ (yemek) gibi beş altı harfliyse M ve K denemeye değer.

Şehir ve yemek soruları

Kategori Tahtada Cevap
Şehir R _ _ E Rize
Şehir _ A R _ Kars
Şehir _ _ L _ Bolu
Şehir _ _ A _ Uşak
Şehir _ _ _ R _ Siirt
Şehir _ _ _ L _ _ Bitlis
Şehir _ _ N _ _ L Bingöl
Şehir A _ _ _ A _ A N Adıyaman
Yemek _ _ R _ / _ _ _ _ E Kuru köfte
Yemek _ E _ _ _ / _ E _ A _ _ Testi kebabı
Yemek _ A _ / _ E _ A _ _ Cağ kebabı
Yemek _ _ _ A R A / _ _ R E _ _ Sigara böreği
Yemek _ E _ N _ R L _ / _ _ _ E Peynirli pide
Yemek _ E _ _ _ N _ A _ L _ / E N _ _ N A R Zeytinyağlı enginar
Yemek _ E L L A _ / _ _ _ _ E _ _ Fellah köftesi
Yemek _ A _ A _ / _ _ _ _ E R _ Kabak mücveri

Kısa şehirlerde açılacak harf az olduğu için ipucu geç gelir. Muş gibi açık harfi olmayan bir şehir tahtada yalnızca _ _ _ olarak görünür ve hiç ipucu vermez; _ _ _ _ R kalıbına ise hem Iğdır hem İzmir uyar. Bu yüzden kısa şehir bulmacaları göründüğünden zordur.

Çarkıfelek bilmece soruları

Bilmeceli oyunda kategori yerine bir ipucu cümlesi okunur, cevap tahtada gizli durur. İpucunu bilen harf açılmadan tahmin edebilir; bilmeyen harf söyleyerek ilerler.

İpucu Tahtada Cevap
Dişleri var ama ısırmaz, saçları düzeltir. _ A R A _ Tarak
Yağmur başlayınca açılır, güneşte köşede bekler. _ E _ _ _ _ E Şemsiye
Yüzü var, ağzı yok; iki kolu hiç durmaz. _ A A _ Saat
Kapısı yok, penceresi yok; içinde sarı bir hazine saklı. _ _ _ _ R _ A Yumurta
Gündüz yolumuzu aydınlatır, gece yerini aya bırakır. _ _ N E _ Güneş
Ne kadar çok alırsan o kadar büyür. _ _ _ _ R Çukur
Önünde durunca seni gösterir ama hiç konuşmaz. A _ N A Ayna
Peşinden gelir, yakalayamazsın; akşam olunca kaybolur. _ _ L _ E Gölge

Okul için: ders ve matematik soruları

İlkokulda ya da ortaokulda tekrar dersi için kategoriyi ders konusu yapmak yeter. Cevaplar çocukların bildiği terimler olunca hem harf hem kavram tekrarı olur.

Kategori Tahtada Cevap
Matematik _ A R _ _ _ / _ A _ L _ _ _ Çarpım tablosu
Türkçe N _ _ _ A L A _ A / _ _ A R E _ L E R _ Noktalama işaretleri
Fen _ _ N E _ / _ _ _ _ E _ _ Güneş sistemi
Fen _ _ N _ _ R _ _ / _ _ _ _ E _ _ Sindirim sistemi
Türkçe E _ / A N L A _ L _ / _ E L _ _ E L E R Eş anlamlı kelimeler
Türkçe _ _ _ / A N L A _ L _ / _ E L _ _ E L E R Zıt anlamlı kelimeler
Matematik _ _ R _ / _ _ L E _ Dört işlem
Ders adı _ E N / _ _ L _ _ L E R _ Fen bilimleri
Matematik A _ A L / _ A _ _ L A R Asal sayılar
Matematik _ _ _ _ / _ A _ _ L A R Çift sayılar
Matematik _ E _ _ R L E R Kesirler
Matematik _ _ _ E N _ N / _ _ / A _ _ L A R _ Üçgenin iç açıları
Matematik _ N _ A L _ _ / _ _ _ _ E R _ _ Ondalık gösterim
Matematik _ E _ _ E _ R _ _ / _ _ _ _ _ L E R Geometrik cisimler

Çarkıfelekte matematik sorusu sormanın bir yolu da puanları işlemle vermek: çark 300’de durduysa ve harf üç kez geçiyorsa takım puanı kendisi hesaplar (3 × 300 = 900).

Zor çarkıfelek soruları

Zor bulmaca uzun bulmaca değildir. Uzun bir atasözünde açılan her harf birçok yere düşer ve cevap hızla görünür. Zorluk kısa ifadelerde ve az geçen harflerde (Ç, Ğ, F, J, V, Ö, Ü) çıkar.

Kategori Tahtada Cevap Neden zor?
Şehir _ _ _ Muş Üç harf, açık harf yok
Şehir _ _ _ _ R Iğdır Ğ ve iki I
Doğa _ _ _ _ R _ Fiyort F, Y; az bilinen kelime
Eşya _ A L _ _ _ Jaluzi J nadir; Z ve U sona kalır
Hayvan _ A L _ _ _ _ _ Çalıkuşu Ç, Ş ve birleşik yazım
Meslek _ _ _ _ _ _ _ Kuyumcu Başlangıç harflerinin hiçbiri yok
Deyim _ _ _ _ / _ A R A Gözü kara Ö, Ü ve Z
Deyim _ _ _ / A _ _ A _ Göz atmak Kısa, Ö ve Z

Aynı mantık adam asmacada da geçerli; kelime listelerini ve harf sıklığını adam asmaca kelimeleri yazısında ölçerek anlattık.

Evde ya da sınıfta kendi çarkıfelek oyununu kur

Kartondan yapılmış 12 dilimli çarkıfelek çarkı: 100'den 1000'e puan dilimleri, bir İflas, bir Pas ve bir Ceza dilimi; yanında malzeme ve kural notları

Malzeme. Bir kâğıt tabak çark olur. Tabağı 12 dilime böl, ortasından bir raptiyeyle kartona tuttur, raptiyenin üstüne bir ataş geçir. Ataşı fiske ile döndürürsün; ucunun durduğu dilim geçerlidir. Tahta için bir kartona, beyaz tahtaya ya da defter sayfasına 14 sütun ve 4 satırlık bir ızgara çiz.

Dilimler. Görseldeki gibi sekiz puan dilimi (100-500), bir büyük puan dilimi (1000), bir İflas, bir Pas ve isteğe bağlı bir Ceza dilimi iyi bir dengedir. Ceza dilimi aile oyununda eğlence katar: bir şarkının nakaratını söylemek, bir hayvan taklidi yapmak, bir tekerleme söylemek gibi kimseyi zor durumda bırakmayan görevler seç.

Kurallar. Sitedeki oyunun kurallarını sadeleştirerek kullanabilirsin:

  1. Sırası gelen çarkı çevirir ve bir sessiz harf söyler. Harf kaç kez geçiyorsa dilimdeki puan o kadarla çarpılır.
  2. Ünlü harf puanla alınır. Evde 100 puan yeterli bir bedeldir.
  3. Harf yoksa, Pas gelirse ya da İflas gelirse sıra geçer; İflas o turdaki puanı sıfırlar.
  4. Cevabı bilen istediği an tahmin eder. Doğruysa tur puanı kalıcı olur.

Bulmaca yazarken. Bir ifade en çok 48 karakter olsun ve 14 sütunluk dört satıra kelimeler bölünmeden sığsın. Virgül ve kesme işaretini tahtada baştan göster. Atasözü ve deyimleri TDK yazımıyla kontrol et; şarkı sözü ya da marka adı kullanmak yerine kategorileri günlük hayattan seç. Kalabalık bir grupta her tur için farklı birinin bulmacayı hazırlaması, sunucunun da oynamasını sağlar.

Sınıf için. Sınıfı üç dört takıma böl, her takımdan sırayla bir öğrenci çarkı çevirsin. Cevaplar ders konularından gelsin; tur sonunda doğru cevabı bir cümleyle açıklamak da puan getirsin. Böylece oyun, tekrar dersinin yerine geçer.

Aile masasında oynanacak başka bir oyun istersen tombala nasıl oynanır rehberine bakabilirsin. Bilgisayara karşı ya da aynı ekranda iki kişi oynamak için çarkıfelek oyna sayfasına, tek kelimelik bir harf oyunu için adam asmaca sayfasına geç.

Kartondan çark yapmaya vaktin yoksa çark çevir aracına kendi dilimlerini yazıp ekranda çevirebilirsin.

Sık sorulan sorular

Çarkıfelek soruları nasıl hazırlanır?

Önce bir kategori seç (atasözü, deyim, şehir, yemek gibi). Sonra en çok 48 karakterlik, 14 sütun ve 4 satırlık tahtaya sığan bir ifade yaz; kelimeler satır sonunda bölünmez. Yazımı TDK'ya göre kontrol et, noktalama işaretlerini tahtada baştan göster.

Çarkıfelek zor soru örnekleri nelerdir?

Kısa ve az geçen harfli cevaplar zordur. Şehirlerde Muş ve Iğdır, doğada fiyort, eşyada jaluzi, deyimlerde gözü kara ve göz atmak, hayvanlarda çalıkuşu, mesleklerde kuyumcu iyi örneklerdir.

Çarkıfelek bilmece soruları nasıl oynanır?

Kategori yerine kısa bir ipucu cümlesi okunur, örneğin 'Dişleri var ama ısırmaz, saçları düzeltir.' Cevap (tarak) tahtada gizlidir ve oyuncular harf söyleyerek açar. İpucu, harfler açılmadan cevabı tahmin etmeyi mümkün kılar.

Sınıfta çarkıfelek nasıl oynanır?

Sınıfı üç dört takıma böl. Tahtaya 14 sütunluk bir ızgara çiz, kartondan bir çark hazırla. Takımlar sırayla çarkı çevirir, sessiz harf söyler, puanla ünlü alır ya da cevabı tahmin eder. Sorular ders konularından seçilirse oyun tekrar yerine de geçer.