Çanak Okey Taktikleri: Çanak Nasıl Kırılır?
Çanak okeyde çanak, elini perlere ayırıp son taş olarak okeyi atarak bitirdiğinde kırılır ve içindeki puanın hepsi sana geçer. Bunun için çoğu zaman bitirebileceğin bir eli bekletmen gerekir: ölçtüğümüz 6.624 ilk bitirme fırsatının hiçbirinde okey son taş olarak atılamıyordu. Aşağıda beklemenin ne zaman kazandırdığını, göstergenin ve okeyin değerini sitedeki oyunun kendi koduyla ölçtük.
Kurallar çanak okey sayfasında anlatılıyor; kısaca: her el herkes çanağa 1 puan koyar, okeyle biten çanağı alır, göstergeyi gösteren yarısını alır. Bilgisayar oyuncuları da çanak için birkaç tur bekler. Bu rehber kuralları değil, kararları konu alıyor.
Çanak nasıl kırılır?
Çanak, son atılan taşın okey olduğu bitişle kırılır. Bunun anlamı şu: okey hariç elindeki 14 taş, okeyin yardımı olmadan perlere ayrılmış olmalı. Okey bir serinin boşluğunu dolduruyorsa ya da bir grubun üçüncü taşıysa onu atamazsın; önce okeyin tuttuğu yere gerçek taşı getirmen gerekir.
Örnek bir el üzerinden gidelim. Gösterge sarı 7, yani okey sarı 8. Elinde 15 taş var:
- Kırmızı 3-4-okey-6: okey kırmızı 5’in yerini tutuyor.
- Mavi 9-10-11-12.
- Kırmızı 7, mavi 7, siyah 7.
- Sarı 1-2-3.
- Tek başına bir siyah 13.
Siyah 13’ü atarak hemen bitirebilirsin; rakipler 2’şer puan kaybeder, çanak yerinde kalır. Çanağı kırmak için At düğmesiyle siyah 13’ü bırakıp eli bekletirsin. Sonraki turlarda kırmızı 5 gelirse seri 3-4-5-6 tamamlanır, okey artan taş olur ve onu Bitir ile atarsın. İşine yarayan taşlar iki kırmızı 5 ve öbür okeydir: masada hiçbiri görünmüyorsa 3 taş. Görmediğin taş 50 civarındaysa bir çekişte gelme ihtimali yaklaşık 3/50, yani %6’dır.
Neden bitirebildiğin an bitirince çanak kırılmaz?
Okeyle bitebilen her el, bir tur önce okeysiz de bitebiliyordu. Okeyle bitirmek için okey dışındaki 14 taşın tamam olması gerekir. O 14 taşın son eksiği gelmeden önce okey zaten o eksiğin yerine geçebiliyordu, yani elin bir önceki turda da bitmeye hazırdı. Bitirebildiği ilk anda bitiren oyuncu bu yüzden okeyi hep bir perin içinde bırakır.
Ölçüm de bunu gösterdi. Dört bilgisayar oyuncusunun oynadığı 1.000 maçta (6.040 el) her koltuğun her eldeki ilk bitirme fırsatına baktık: 6.624 fırsatın 4.358’inde, yaklaşık üçte ikisinde, okey eldeydi; ama hiçbirinde okey atılarak bitilemiyordu. Bilgisayarların aynı maçlarda kırdığı 636 çanağın hepsi, bitirebilecekleri bir eli bekletmelerinden geldi. Okeyle bitmek, bir kural sonucu değil, bir bekleme kararının sonucudur.
Dağıtanın ilk 15 taşı gibi çok nadir durumlar bu kuralın dışında kalır, ama masada onları beklememek gerekir.
Okeyle bitirmek için beklemeye değer mi?
Çanakta 5 puan ya da daha fazlası varsa beklemek, ortalamada hemen bitirmekten fazla getirir; 4 puanlık çanakta başa baş kalır. Bunu ölçmek için alt koltuğa şu kuralı verdik: okey elindeyken bitirebildiğin her an bitirme, eli tamam bırakıp okeyi serbest bırakacak en çok taşı bekleyen taşı at ve okeyle bitene kadar bekle. Diğer üç koltukta sitedeki bilgisayar oynadı; onlar da çanak için 1-3 tur bekler. 4.000 maçta 4.313 kez beklemeye girildi.
Sonucu “fark” ile ölçtük: o elde senin puan değişimin eksi üç rakibin ortalama puan değişimi. Hemen bitirseydin rakipler 2’şer kaybeder, sen yerinde kalırdın; fark tam +2 olurdu. Bekleyince:
| Beklemeye başladığında çanak | Bekletilen el | Okeyle kırdın | Rakip bitirdi | Kimse bitiremedi | Ortalama fark |
|---|---|---|---|---|---|
| 4 puan | 2.064 | %32,8 | %57,9 | %9,3 | +1,94 |
| 5-8 puan | 1.450 | %32,7 | %58,6 | %8,7 | +3,01 |
| 9-12 puan | 573 | %31,9 | %59,8 | %8,3 | +4,05 |
| 13-16 puan | 183 | %33,3 | %56,3 | %10,4 | +5,77 |
| 17 puan ve üstü | 43 | %44,2 | %48,8 | %7,0 | +9,65 |
Tablodan üç şey çıkıyor:
- Kırma ihtimali çanağın boyuna pek bakmaz. Beklemenin %33 civarında başarılı olması, okeyin tuttuğu taşın ne kadar çabuk geldiğine bağlıdır. İlk dört satırda oran %32-33’te kaldı; 17 ve üstü satırı az ele dayandığı için yaklaşık kabul et.
- Bekleyenlerin yarısından fazlası eli rakibe kaptırır. Bekleyen oyuncu bir elde ortalama 3,1 kez bitirme fırsatını geri çevirdi; o turlar boyunca üç rakibin her biri de bitirme şansı buldu.
- Eşik 5 puan civarında. 4 puanlık çanakta beklemek hemen bitirmenin 2 puanıyla başa baş kaldı (+1,94); 5-8 puanda +3,01 ile öne geçti ve çanak büyüdükçe fark açıldı.
Beklemeyi kısa tutmak da işe yarar. Okey eldeyken yalnızca bir tur bekleyip sonra bitiren kural, 500 maçta bekletilen ellerin %12,4’ünde çanağı kırdı ve eli rakibe yalnızca %14,2 oranında kaptırdı; ortalama fark +2,54 oldu. Üç tura kadar bekleyen kural %25,7 oranında kırdı, fark +2,84. Küçük çanakta kısa bekleme daha iyi sonuç verdi: 4 puanlık çanakta bir tur beklemek +2,34 getirdi, okeyle bitene kadar beklemek +1,94. Sitedeki bilgisayarların kuralı da buna benzer; küçük çanakta bir, büyük çanakta üç tur beklerler.
Maç sonucuna etkisi küçük. Her fırsatta okeyle bitene kadar bekleyen alt koltuk 4.000 maçın %26,4’ünü kazandı; aynı koltuk dört bilgisayarın oynadığı ölçümde maçların %24,2’sini kazanmıştı. Asıl kazanç, uzun beklemeyi büyük çanağa saklamaktan gelir.
Çanak ortalama kaç puan olur?
Bilgisayara karşı bir maçta bir el bittiğinde kâsede ortalama 6,2 puan vardı. 1.000 maçlık bilgisayar ölçümünde maç ortalama 6 el sürdü ve maç bittiğinde çanakta ortalama 7,3 puan kaldı. Maçların %30’u, el başındaki 1 puanlık pay birini 0’a indirdiği için bitti.
Kâsedeki puanın gidebileceği üç yer var: biri okeyle bitirip hepsini alır, biri göstergeyle yarısını alır ya da maç biter ve puan kaybolur. Bilgisayar ölçümünde çanak ellerin %10,8’inde okeyle kırıldı ve kırılan çanakta ortalama 7 puan vardı; en büyüğü 28 puandı. Bilgisayarlar en fazla üç tur bekler; sen büyük bir çanakta daha uzun bekleyebilirsin, ama her ek turda rakiplere de bitirme şansı tanırsın.
Maçın sonunu da hesaba kat. Puanı 1’e inmiş bir oyuncu varsa sonraki elin payı onu 0’a indirir ve maç dağıtım yapılmadan biter. Böyle bir durumda el okeyle bitmedikçe çanak sonraki ele geçmez, kâsede kalır ve kaybolur.
Gösterge çanakta ne kazandırır?
Gösterge, çanak okeydeki en ucuz kazançtır: gösteren çanağın yarısını alır ve diğer üç oyuncu 1’er puan kaybeder. Bilgisayar ölçümünde ellerin %54,9’unda biri göstergeyi gösterdi. Gösterildiği anda çanakta ortalama 8,4 puan vardı ve gösteren ortalama 4,1 puan aldı.
Farka çevirince: göstergeyle rakiplere göre yaklaşık 5,1 puan öne geçersin, sıradan bir bitiş ise 2 puan getirir. Üstelik hiçbir risk taşımaz. Elinde göstergenin eşi varsa ilk turunda Göstergeyi göster düğmesine basmayı unutma; taş çektikten ya da attıktan sonra hak gider.
Göstergenin eşini senin tutma ihtimali de hesaplanabilir. Gösterge açıldıktan sonra 105 taş kalır ve bunların 57’si dağıtılır; eşin herhangi bir oyuncunun elinde olma ihtimali 57/105, yani %54,3’tür. Ölçülen %54,9 bununla örtüşüyor.
Okey elindeyse eli kazanma şansın ne kadar?
Dağıtımda okey alan oyuncu eli okeysiz oyuncunun yaklaşık iki katı sıklıkla kazanır. 1.000 maçlık bilgisayar ölçümünde her koltuğun her elini, dağıtımda kaç okey aldığına göre ayırdık:
| Dağıtımda okey | Gelme ihtimali (14 taş) | Eli kazanma |
|---|---|---|
| Hiç | %75,0 | %18,9 |
| Bir tane | %23,3 | %39,3 |
| İki tane | %1,7 | %65,3 |
Gelme ihtimalleri tam sayımla hesaplandı: göstergeden sonra kalan 105 taşta 2 okey vardır ve 14 taşlık bir elde hiç okey olmaması C(103,14)/C(105,14) = %75,0 eder.
Çanak için anlamı: okeysiz bir elle çanak kovalamak, ortadan okey çekmeye bağlıdır ve tablodaki %18,9 zaten zayıf bir başlangıç. Okeysiz elde hızlı bitişe oyna. Bir okeyle eli kazanma şansın %39; çanakta 5 puandan fazlası varsa beklemeyi düşünecek kadar güçlü bir el sayılır.
Çanak okeyde çifte gitmek çanağı kırar mı?
Yedi çiftle bitmek çanağı tek başına kırmaz; yalnızca son atılan taş okeyse kırar ve o zaman rakipler 8’er puan kaybeder. Bu, oyundaki en büyük bitiştir, ama en zor olanıdır da. Bilgisayar ölçümünde ellerin yalnızca binde üçü çiftle bitti ve bunların hiçbirinde son taş okey değildi.
Çift elinde okey genellikle tek kalmış bir taşın eşi olur. Okeyi serbest bırakmak için o tek taşın gerçek eşini bulman gerekir ve masada ondan yalnızca bir kopya vardır; öbür okeyi de sayarsan işine yarayan taş en fazla iki tanedir. Seri örneğindeki üç taşlık beklemeden daha zayıf. Açılış elinde beş altı çift ve bir okey yoksa çanak için çifte gitme.
Çanak okeyde hangi taktikler işe yarar?
Ölçümlerden çıkan kurallar, öncelik sırasıyla:
- Göstergeyi her zaman göster. Ortalama 4,1 puan ve risksiz.
- Çanak 4 puandaysa en fazla bir tur bekle. Okeyle bitene kadar beklemek burada hemen bitirmekle başa baş kaldı, tek tur bekleme biraz daha iyi sonuç verdi.
- Çanakta 5 puan ya da daha fazlası varsa ve okey bir perin içindeyse bekle. Okeyin tuttuğu taşı ve öbür okeyi say; ikisi de masaya düşmüşse bekleme boşunadır.
- Beklerken eli bozma. Bitirebilir durumdaki elden yalnızca artan taşı at; okeyi ve hazır perleri koru ki her turda yeniden bitirebilir kal.
- Okeyi serinin ortasına değil ucuna koy. Kırmızı 4-okey-6’da okeyi yalnızca iki kırmızı 5 serbest bırakır. Kırmızı 4-5-okey’de kırmızı 3 de 6 da işe yarar: dört taş.
- Rakibin puanı 1-2’ye indiyse uzun bekleme. Maç biterse çanak kaybolur.
Okeyin genel kullanımını ve atılan taşları saymayı okey taktikleri rehberinde, ceza puanlarının nasıl yazıldığını okey puan hesaplama sayfasında bulabilirsin.
Nasıl ölçtük
Rakamların hepsi sitedeki çanak okeyin kendi kural ve bilgisayar oyuncusu kodu Node’da çalıştırılarak hesaplandı; maçlar 20 puanla başladı, oyundaki gibi. Bilgisayar oyuncuları Normal seviyede oynadı ve oyunun kural dosyasındaki maç simülasyonu gibi çanak için 1-3 tur bekledi.
- Bilgisayar ölçümü: dört koltukta da sitedeki bilgisayar oynadı; iki ayrı rastgele başlangıçla 500’er maç, toplam 1.000 maç ve 6.040 el. İlk bitirme fırsatları, okeyle bitiş sayısı, çanak ortalamaları, gösterge sıklığı ve okey tablosu buradan. İki yarının okeyle bitiş oranı %10,2 ve %11,4 çıktı.
- Bekleme ölçümü: alt koltuk okey elindeyken bitirebildiği her an bitirmeyi reddetti ve oyunun bekleyen bilgisayar için seçtiği atışı yaptı: eli tamam bırakan ve okeyi serbest bırakacak en çok taşı bekleyen taş. Diğer üç koltukta bilgisayar oynadı. Dört ayrı rastgele başlangıçla 1.000’er maç, toplam 4.000 maç, 23.823 el ve 4.313 bekletilen el; dört tekrarın kırma oranı %30,6 ile %35,4 arasında kaldı. Bir ve üç turla sınırlı bekleme kuralları 500’er maçla ölçüldü.
- Sınırlar: rakipler sitedeki bilgisayardır; insan rakipler farklı sürelerle beklerse oranlar değişir. Kimsenin bitiremediği ellerde sonraki ele devreden çanağın değeri farka eklenmedi.
Sık sorulan sorular
Çanak okeyde çanak nasıl kırılır?
Elindeki 14 taşı perlere ayırıp son taş olarak okeyi atarak bitirirsen çanaktaki puanın hepsi senin olur. Okey bir perin içindeyse önce onun yerine geçtiği gerçek taşı bulman gerekir, yani bitirebileceğin eli bir iki tur bekletmen gerekir.
Çanak okeyde ne zaman okeyle bitirmeyi beklemeli?
Ölçümümüzde çanakta 5 puan ya da daha fazlası varken beklemek, hemen bitirmekten fazla getirdi ve çanak büyüdükçe fark açıldı. 4 puanlık çanakta okeyle bitene kadar beklemek başa baş kaldı; orada bir tur bekleyip sonra bitirmek biraz daha iyi sonuç verdi.
Bilgisayar rakipler çanağı kırar mı?
Kırar. Bu sitedeki bilgisayar oyuncuları elleri okeyle birlikte tamamsa ve ortada en az 12 taş varsa hemen bitirmez, okeyin yerini tutacak taşı bekler: Normal seviyede çanak 8'den azken 1, 8-11 puanda 2, 12 ve üstünde 3 tur. 1.000 maçlık ölçümde ellerin yaklaşık %11'inde çanağı okeyle kırdılar.
Çanak okeyde gösterge göstermek değer mi?
Her zaman değer. Gösteren, çanağın yarısını alır ve diğer üç oyuncuya 1'er puan kaybettirir. Ölçümde gösterge anında alınan pay ortalama 4,1 puandı; bu, sıradan bir bitişin rakiplerle arandaki farka kattığı 2 puanın iki katından fazla.
Çanak okeyde çiftle bitince çanak kırılır mı?
Yalnızca son atılan taş okeyse. Yedi çiftle okeysiz bitmek rakiplere 4 puan kaybettirir ama çanağa dokunmaz; çiftle bitip son taş olarak okey atarsan ceza 8 puana çıkar ve çanak da senin olur.